Zabytki Miasta
W Mińsku Mazowieckim znajdują się obiekty murowane i obiekty o drewnianej architekturze, które - przez zachowanie dawnych stylów budownictwa - stanowią dziś zabytki lub znajdują się w tzw. zainteresowaniu konserwatorskim wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Są to przede wszystkim domy mieszkalne lub obiekty sakralne. Charakter zabytkowy posiada również część miasta, a raczej zachowany do dziś układ przestrzenny.
Zabytkami mogą być również nekropolie lub pojedyncze pomniki przedstawicieli dawnych rodów ziemiańskich lub zacnych rodzin mieszczańskich, a także cmentarze (czasami pojedyncze nagrobki) mniejszości narodowych. Są tu również pomniki przyrody. To często najstarsze i najbardziej okazałe drzewa lub kompleksy leśne.
Zabytkowa architektura
-
 Kościół rzymskokatolicki p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny z końca XVI wieku. Parafia erygowana w 1422 roku. Ostatnia przebudowa w stylu neobarokowym w latach 1908 - 1912, dokonana przez J. Piusa Dziekońskiego.
Z wyposażenia kościoła na szczególną uwagę zasługuje:
- drewniany krucyfiks barokowy w ołtarzu głównym z XVII wieku, wyrzeźbiony przez Jana Zamojskiego w 1629 roku. Odnowiony w 1847 roku, następnie podczas odnawiania głównego ołtarza w 1895 roku, a gruntownie w 2000 roku
- w nawie bocznej - obraz MB Wniebowziętej z początku XX wieku. Namalowany przez Jana Czesława Moniuszkę, syna Stanisława Moniuszki. Obraz ukoronowano na 580 - lecie miasta w 2000 roku,
- marmurowa misa chrzcielna z XVIII wieku,
- żyrandole mosiężne z XVIII wieku,
- tablice epitafijne z XX wieku.
- Pałac barokowo - klasycystyczny, murowany z początku XVII wieku.
Przebudowa z I połowy XIX wieku nadała mu styl klasycystyczny. Wokół pałacu zabytkowy park krajobrazowy im. Dernałowiczów, ukształtowany po 1867 roku.
- Kolumna - kapliczka, u zbiegu ul. Kościelnej i Budowlanej.
Postawiona przez hr. Jezierskiego w miejscu zniszczonego podczas "Potopu szwedzkiego" drewnianego kościoła p.w. Św. Krzyża, którym opiekowali się Franciszkanie. Kościół zlokalizowany był nieopodal wzgórza zamkowego (dziś cmentarza parafialnego).
- Budynek dawnego Starostwa przy pl. J. Kilińskiego. Styl klasycystyczny, wymurowany w latach 1847 - 1853 wg projektu architekta H. Markoniego.
- Poczta - ul. Warszawska.
Obiekt klasycystyczny z pocz. XIX wieku,
- Kościół mariawicki. Obiekt murowany z pocz. XX wieku,
- Układ przestrzenny Mińska z okresu lokacji ze Starym Rynkiem,
- Układ przestrzenny Sendomierza z rynkiem tego miasteczka -
obecnie pl.J. Kilińskiego,
- Cmentarz parafialny - nagrobki:
- Bartłomieja Lanckorońskiego, zm. w 1845 r. - styl klasycystyczny,
- Maurycego Rudnickiego, zm. w 1871 r. - styl romantyczny,
- Marii z Berendsów Sikorskiej, zm. w 1883 r., - styl klasycystyczny,
- Stasia Oczesalskiego, zm. w 1885 r. - styl klasycystyczny,
- Marii z Dębskich Nikiel, zm. 1895 r. - styl secesyjny,
- Władysława Orzechowskiego, zm. w 1890 r. - styl secesyjny,
- Wandy z Wasilewskich Bissen, zm. w 1896 r. - styl klasycystyczny,
- Walentego Kwiatkowskiego, zm. w 1896 r. - styl klasycystyczny
Wszystkie w/w nagrobki były wykonane w piaskowcu. Napisy dziś trudne do odczytania. Na uwagę zasługuje inicjatywa TPMM w sprawie odrestaurowania najstarszego zabytkowego nagrobka hr. ppłk. M. Lanckorońskiego.
-
Nagrobki zostały wpisane do rejestru zabytków
przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie
w latach 1970 - 1971.
- Nagrobki (macewy) na cmentarzu żydowskim (kirkucie)
- od końca XIX wieku,
Obiekty będące w tzw. zainteresowaniu konserwatora zabytków
Murowane wille:
- Budynek szkolny - I poł. XIX w. Obecnie siedziba oddziału ZNP przy ul. Warszawskiej,
- Gmach obecnego Starostwa Powiatowego w Mińsku Maz. - projektował arch.M.Sławiński, koniec lat 30 - tych XIX w.,
- Willa Frydrychów - koniec XIX w.,
- Willa dr Jana Huberta - pocz. XX w. - obecnie Muzeum 7 Pułku Ułanów Lubelskich,
- Budynek internatu przy GiLO (obecnie część edukacyjnego obiektu szkoły) - przy ul. Pięknej, pocz. XX w.,
- Szkoła Podstawowa Nr 1 - przy ul. Kopernika, koniec l. 30 - tych XX w.,
- Kamienice przy ul. Warszawskiej i ul. Piłsudskiego, koniec XIXw. - początek XXw.
- Architektura drewniana - drewniane domy mieszczańskie przy ulicach: Daszyńskiego, Spółdzielczej, Mireckiego, Piłsudskiego, Sosnkowskiego i Warszawskiej, XIX-XXw.
Pomniki przyrody na terenie miasta:
- Dąb szypułkowy przy skrzyżowaniu ul.Florencja i ul.Granicznej o wysokości 24m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 287cm, właściciel skarb państwa.
- Dąb szypułkowy na placu Przedsiębiorstwa Budownictwa Rolniczego od strony ul.Daszyńskiego o wysokości 23m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 286cm, właściciel Przedsiębiorstwo Budownictwa Rolniczego w MiŃsku Mazowieckim.
- Dąb szypułkowy w parku miejskim o wysokości 20m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 402cm, właściciel miasto.
- Dąb szypułkowy na działce przy ul.Warszawskiej 82 o wysokości 23m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 290cm, właściciel Pan Stefan Pluty.
- Jesion wyniosły w parku miejskim o wysokości 20m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 222cm, właściciel Miasto.
- Wiąz szypułkowy na Parafialnym Cmentarzu Katolickim o wysokości 25m
i obwodzie pnia na wysokości 130c - 325cm, właściciel Parafia Rzymsko-Katolicka.
- Grupa dwóch dębów szypułkowych na działce przy ul.Warszawskiej 142
o wysokości 23m i obwodach pni na wysokości 130cm - 320cm i 272cm, właściciel Pan Julian Adam Sobola.
- Dąb szypułkowy w pasie ul.Kościuszki róg ul.Daszyńskiego o wysokości 23m
i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 245cm, właściciel Skarb Państwa.
- Topola biała w parku miejskim o wysokości 30m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 700cm, właściciel Miasto.
- Dąb szypułkowy na terenie Przedszkola Miejskiego przy ul.Konstytucji 3 Maja 11 o wysokości 25m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 324cm, właściciel Miasto.
- Topola czarna w parku zabytkowym o wysokości 32m i obwodzie pnia na wysokości 130 - 530cm, właściciel Miasto.
- Klon zwyczajny w parku miejskim o wysokości 26m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 330cm, właściciel Miasto.
- Klon zwyczajny w parku miejskim o wysokości 22m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 210cm, właściciel Miasto.
Info: Urząd Miasta Mińsk Mazowiecki
|
